Đánh giá tư vấn

Máy khoan bắn lửa khi đang chạy: Nguyên nhân - cách khắc phục

21/09/2026

Máy khoan bắn lửa khi đang chạy có thể khiến người dùng lo lắng rằng động cơ đã bị cháy hoặc máy sắp hỏng. Tuy nhiên, với máy khoan sử dụng động cơ chổi than, một lượng tia lửa nhỏ bên trong motor có thể là hiện tượng bình thường; chỉ khi tia lửa lớn, liên tục và đi kèm mùi khét, máy yếu hoặc nóng bất thường thì mới cần kiểm tra kỹ.

  • Phân biệt hiện tượng máy khoan tóe lửa bình thường ở động cơ chổi than với tình trạng đánh lửa bất thường cần xử lý để người dùng không phải thay máy hoặc linh kiện khi chưa cần thiết.

  • Tìm hiểu các nguyên nhân phổ biến khiến máy khoan bắn lửa mạnh như chổi than mòn, hết hoặc bị kẹt; cổ góp mòn, không đều; rotor cháy và stator bị chập.

  • Nhận biết các dấu hiệu đi kèm như máy yếu, tốc độ không ổn định, nóng nhanh, có mùi khét hoặc tiếng động bất thường để xác định mức độ nghiêm trọng.

  • Hướng dẫn cách xử lý từ kiểm tra và thay chổi than đến kiểm tra cổ góp, rotor, stator; với lỗi điện hoặc cuộn dây phức tạp nên để kỹ thuật viên kiểm tra.

  • Kết Nối Tiêu Dùng cung cấp nhiều dòng máy khoan chính hãng từ Bosch và các thương hiệu uy tín, đáp ứng nhu cầu khoan, bắt vít và sửa chữa từ gia đình đến công việc chuyên nghiệp.

Máy khoan bắn lửa khi làm việc có nguy hiểm không?

Không phải lúc nào máy khoan bắn lửa cũng là dấu hiệu hư hỏng. Đây là điểm người dùng cần biết trước khi quyết định tháo máy hoặc thay linh kiện.

Ở các dòng máy khoan sử dụng động cơ chổi than, chổi than liên tục tiếp xúc và trượt trên cổ góp của rotor để truyền điện. Quá trình tiếp xúc này có thể tạo ra những tia lửa nhỏ bên trong motor. Vì vậy, máy khoan chổi than xuất hiện một lượng tia lửa nhỏ khi hoạt động chưa chắc đã là dấu hiệu máy bị hỏng.

Ngược lại, nếu tia lửa lớn, xuất hiện liên tục, kéo dài hoặc tạo thành vùng đánh lửa rõ rệt, đồng thời máy có mùi khét, nóng bất thường, chạy yếu hoặc phát ra tiếng động lạ thì người dùng nên dừng máy để kiểm tra.

Phân biệt tia lửa bình thường và bất thường

Dấu hiệu

Tia lửa có thể bình thường

Tia lửa bất thường

Mức độ

Nhỏ, thoáng qua

Lớn, mạnh, liên tục

Vị trí

Khu vực chổi than – cổ góp

Tập trung mạnh hoặc lan rộng quanh cổ góp

Hiệu suất máy

Máy vẫn chạy ổn định

Máy yếu, hụt lực hoặc tốc độ bất thường

Nhiệt độ

Không nóng bất thường

Motor nóng nhanh

Mùi

Không có mùi khét

Có mùi khét, mùi cháy

Âm thanh

Hoạt động bình thường

Có tiếng nổ, lách tách hoặc tiếng động lạ

Cách xử lý

Có thể tiếp tục theo dõi

Dừng máy và kiểm tra

Lưu ý: Không nên chỉ dựa vào mức độ tia lửa để kết luận máy hỏng. Cần đánh giá đồng thời tình trạng chổi than, cổ góp và biểu hiện hoạt động của motor.

Khi máy ra lửa hãy dừng làm việc và kiểm tra máy

Xem thêm: Top 15 máy khoan cầm tay Trung Quốc giá rẻ siêu mạnh mẽ hiện nay

Ở máy khoan dùng chổi than, hiện tượng đánh lửa thường liên quan đến chổi than, cổ góp hoặc các cuộn dây bên trong motor. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

Cháy ruột (Rotor)

Rotor bị cháy hoặc hư cuộn dây có thể khiến cổ góp đánh lửa mạnh. Đồng thời, máy thường có biểu hiện yếu lực, hoạt động không ổn định và có thể xuất hiện mùi khét.

Đây không còn là trường hợp chỉ cần thay chổi than. Nếu nghi ngờ rotor bị cháy, cần kiểm tra motor để xác định chính xác nguyên nhân trước khi tiếp tục sử dụng.

Cách khắc phục: Rotor bị hỏng thường cần được thay mới hoặc sửa chữa bởi người có chuyên môn.

Cháy roto là hiện tượng rất hay gặp khiến máy bắn ra lửa

Stator bị chập hoặc hư cuộn dây

Stator là phần đứng yên của motor, tạo ra từ trường để motor hoạt động. Khi cuộn dây stator bị chập hoặc hư hỏng, hoạt động của motor có thể bị ảnh hưởng và kéo theo hiện tượng đánh lửa ở cổ góp. Việc xác định lỗi stator thường cần sử dụng thiết bị đo để kiểm tra cuộn dây.

Cách khắc phục: Kiểm tra cuộn dây stator bằng thiết bị phù hợp. Tùy tình trạng, có thể quấn lại hoặc thay stator.

Cổ góp bị mòn hoặc không đều

Cổ góp là phần tiếp xúc trực tiếp với chổi than trên rotor. Sau thời gian dài hoạt động, bề mặt cổ góp có thể bị mòn, cháy xém hoặc không còn đồng đều. Khi chổi than tiếp xúc không ổn định với cổ góp, tia lửa có thể xuất hiện nhiều hơn và chổi than cũng nhanh mòn.

Cách khắc phục: Kiểm tra tình trạng cổ góp. Nếu chỉ bám bụi hoặc có dấu hiệu nhẹ có thể vệ sinh đúng cách; nếu cổ góp đã mòn, biến dạng hoặc hư hỏng thì cần sửa chữa hoặc thay thế.

Cổ góp không đều cũng là một trong nguyên nhân gây ra hiện tượng này

Chổi than bị mòn, hết hoặc kẹt

Ngoài trường hợp chổi than đã hết, tình trạng chổi than bị rung, lắp không đúng quy cách hoặc lực lò xo không đủ cũng có thể làm giảm chất lượng tiếp xúc với cổ góp và gây đánh lửa. Vì vậy, nếu vừa thay chổi than nhưng máy vẫn bắn lửa bất thường, không nên mặc định rằng chổi than mới bị lỗi. Cần kiểm tra cả giá đỡ chổi than, lò xo và bề mặt cổ góp.

Xem thêm: Máy khoan Bosch chính hãng TP. HCM

Trước khi kiểm tra, hãy tắt máy và ngắt nguồn điện hoặc tháo pin. Không tiếp tục vận hành máy chỉ để quan sát xem tia lửa có tự hết hay không.

Bước 1: Xác định máy có sử dụng chổi than hay không

Nếu là máy khoan có chổi than, tia lửa nhỏ bên trong motor có thể là hiện tượng bình thường. Máy không chổi than không sử dụng cơ cấu chổi than – cổ góp nên không nên áp dụng cách giải thích này cho mọi loại máy.

Bước 2: Kiểm tra chổi than

Kiểm tra độ dài, bề mặt tiếp xúc và khả năng di chuyển của chổi than trong giá đỡ.

Nếu chổi than đã mòn gần hết, nứt, cháy hoặc bị kẹt, nên thay mới đúng loại. Không nên tiếp tục sử dụng máy khi chổi than đã quá mòn vì có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và các bộ phận khác của motor.

Bước 3: Kiểm tra cổ góp

Quan sát cổ góp xem có dấu hiệu mòn không đều, cháy xém hoặc hư hỏng hay không. Nếu cổ góp bị lỗi, chỉ thay chổi than có thể không giải quyết được nguyên nhân gốc.

Mua mới nếu cuộn stato không được

Bước 4: Kiểm tra rotor và stator

Nếu máy vẫn bắn lửa mạnh sau khi kiểm tra chổi than và cổ góp, cần kiểm tra rotor và stator. Những bộ phận này liên quan trực tiếp đến cuộn dây và mạch điện của motor nên không nên sửa chữa theo phỏng đoán.

Bước 5: Đem máy đi kiểm tra nếu không xác định được nguyên nhân

Nếu không có kinh nghiệm sửa dụng cụ điện, không nên tự tháo sâu vào motor khi máy có dấu hiệu chập điện, cháy cuộn dây hoặc đánh lửa mạnh. Việc kiểm tra bằng thiết bị đo và xác định chính xác linh kiện hỏng sẽ giúp tránh thay sai bộ phận.

Khi máy hoạt động tới điểm than hết, cần thay chổi than mới

Không phải mọi tia lửa đều nguy hiểm, nhưng bạn nên ngừng máy để kiểm tra khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

  • Tia lửa lớn và xuất hiện liên tục.

  • Có vòng lửa rõ quanh khu vực cổ góp.

  • Máy phát ra tiếng nổ hoặc tiếng lách tách bất thường.

  • Có mùi khét hoặc mùi cháy.

  • Motor nóng nhanh bất thường.

  • Máy yếu rõ rệt dù vẫn sử dụng cùng nguồn điện hoặc pin.

  • Máy chạy chập chờn, tốc độ thay đổi bất thường.

  • Đã thay chổi than nhưng hiện tượng đánh lửa mạnh vẫn tiếp diễn.

Đặc biệt, nếu máy đang bị kẹt mũi khoan hoặc tải quá nặng, nên tắt máy ngay thay vì tiếp tục ép máy hoạt động.

Khi khoan cầm máy bằng hai tay để đảm bảo an toàn

Bảo dưỡng đúng cách có thể giúp hạn chế các vấn đề liên quan đến chổi than và motor:

  • Không ép máy làm việc quá tải: Chọn đúng chế độ và mũi khoan cho vật liệu, tránh liên tục ép máy khi motor đang bị quá tải.

  • Kiểm tra chổi than định kỳ: Với máy khoan dùng chổi than, đây là linh kiện tiêu hao cần được kiểm tra và thay thế khi mòn.

  • Vệ sinh máy: Bụi bẩn và bụi than tích tụ có thể ảnh hưởng đến khả năng tản nhiệt và hoạt động của dụng cụ.

  • Cho máy nghỉ khi làm việc liên tục: Không nên vận hành máy trong thời gian dài ở tải cao mà không có khoảng nghỉ phù hợp.

  • Sử dụng đúng phụ kiện: Mũi khoan, đầu kẹp và phụ kiện cần phù hợp với máy và công việc để hạn chế tình trạng motor phải làm việc quá tải.

  • Không tiếp tục sử dụng máy có mùi khét hoặc tia lửa bất thường: Khi đã xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng, nên kiểm tra nguyên nhân trước khi vận hành trở lại.

Đây cũng là điểm nhiều người dùng dễ nhầm lẫn.

  • Máy khoan chổi than sử dụng chổi than tiếp xúc với cổ góp để truyền điện vào rotor. Do đó, việc xuất hiện một lượng tia lửa nhỏ bên trong motor trong quá trình vận hành có thể xảy ra.

  • Máy khoan không chổi than (brushless) sử dụng mạch điện tử để điều khiển dòng điện qua các cuộn dây stator thay vì sử dụng chổi than và cổ góp như động cơ truyền thống. Vì vậy, không nên áp dụng hiện tượng tia lửa của máy chổi than để mặc định rằng máy brushless cũng hoạt động tương tự.

Máy khoan bắn lửa không đồng nghĩa với việc máy đã bị hư. Nếu là máy dùng chổi than và chỉ xuất hiện tia lửa nhỏ bên trong motor trong khi máy vẫn hoạt động ổn định, đây có thể là hiện tượng bình thường.

Tuy nhiên, tia lửa lớn và liên tục, đi kèm máy yếu, nóng nhanh, có mùi khét hoặc tiếng động bất thường lại là dấu hiệu cần kiểm tra. Các nguyên nhân có thể nằm ở chổi than, cổ góp, rotor hoặc stator.

Nếu đang tìm mua máy khoan mới, Kết Nối Tiêu Dùng cung cấp các dòng máy khoan đa năng Bosch, cùng nhiều dòng máy khoan chính hãng từ các thương hiệu uy tín, phù hợp với nhiều nhu cầu từ sửa chữa gia đình, DIY đến công việc chuyên nghiệp. Người dùng có thể tham khảo thông số, công suất, loại động cơ và nhu cầu sử dụng thực tế để lựa chọn model phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Không hẳn. Máy khoan sử dụng động cơ chổi than có thể xuất hiện tia lửa nhỏ bên trong do sự tiếp xúc giữa chổi than và cổ góp. Nếu tia lửa lớn, liên tục hoặc đi kèm mùi khét, máy yếu, nóng bất thường thì cần kiểm tra.

Không phải trường hợp nào cũng cần thay. Nếu chổi than đã mòn, hết, bị kẹt hoặc tiếp xúc không tốt với cổ góp thì thay chổi than đúng loại có thể khắc phục hiện tượng. Nếu chổi than vẫn tốt nhưng máy tiếp tục đánh lửa mạnh, cần kiểm tra cổ góp, rotor và stator.

Sau thời gian sử dụng, chổi than và cổ góp đều chịu ma sát và hao mòn. Khi chổi than mòn hoặc cổ góp không còn đồng đều, khả năng tiếp xúc điện có thể giảm và làm hiện tượng đánh lửa tăng lên.

Hãy tắt máy, ngắt nguồn điện hoặc tháo pin và không tiếp tục vận hành để thử. Mùi khét đi kèm tia lửa mạnh có thể liên quan đến chổi than, cổ góp, rotor hoặc stator bị hư và cần được kiểm tra trước khi sử dụng lại.

Máy khoan không chổi than không sử dụng cơ cấu chổi than – cổ góp như máy khoan truyền thống. Vì vậy, nếu xuất hiện hiện tượng đánh lửa bất thường, không nên xem đó là hiện tượng bình thường của động cơ chổi than mà cần kiểm tra theo cấu tạo và hệ thống điện của từng model.

Kết Nối Tiêu Dùng

KẾT NỐI TIÊU DÙNG – CÔNG CỤ, DỤNG CỤ & THIẾT BỊ KỸ THUẬT - 100% CHÍNH HÃNG

Với hơn 16 năm phát triển, Kết Nối Tiêu Dùng cung cấp hàng ngàn sản phẩm 100% chính hãng từ nhiều thương hiệu uy tín, phục vụ đa dạng nhu cầu từ người dùng cá nhân, thợ chuyên nghiệp đến doanh nghiệp.

📞 Tư vấn Zalo OA: Công ty Kết Nối Tiêu Dùng: https://zalo.me/4262266501796738806

📞 Hotline: Miền Nam 0933 075 786 | Miền Trung 091 839 2826 | Miền Bắc 0971 233 253 | Bảo hành: 0943 913 838

✉️ Email: cskh@ketnoitieudung.vn

Kết nối với chúng tôi:

Bài viết liên quan

Giỏ hàng của bạn
Chưa bao gồm phí vận chuyển
Tổng tiền 0 đ